【जापानमा बस्नुहुने विदेशी मित्रहरूका लागि】जापानको ड्राइभिङ स्कुलमा सामान्य कारको लाइसेन्स कसरी लिने? जापानी भाषाको स्तर अनुसारको गाइड

जापानमा ड्राइभिङ लाइसेन्स (चालक अनुमतिपत्र) भयो भने तपाईंको दैनिकी धेरै सहज हुन्छ र कामको अवसर पनि बढ्छ। यहाँ बस्नुहुने धेरै विदेशी मित्रहरू “म जापानमा सामान्य कारको लाइसेन्स लिन चाहन्छु!” भनेर सोच्नुहुन्छ होला।

तर, जापानको ड्राइभिङ स्कुलमा भर्ना हुँदा सबैभन्दा ठूलो चिन्ता भनेको “भाषाको समस्या (Language barrier)” हो, होइन त? यस लेखमा, एक कार्यरत ड्राइभिङ इन्स्ट्रक्टर (प्रशिक्षक) ले जापानको ड्राइभिङ स्कुलको प्रणाली र तपाईंको “जापानी भाषाको स्तर” (राम्रोसँग बोल्न सक्ने / N3 स्तर / जापानी भाषा पटक्कै नआउने) अनुसार लाइसेन्स लिने सबैभन्दा उत्तम तरिकाको बारेमा विस्तृत रूपमा व्याख्या गर्नेछन्।

1. जापानमा ड्राइभिङ स्कुलहरू मुख्यतया २ प्रकारका हुन्छन्

ड्राइभिङ स्कुल खोज्दा तपाईंले सबैभन्दा पहिले जान्नुपर्ने महत्त्वपूर्ण कुरा के हो भने, जापानमा दुई प्रकारका ड्राइभिङ स्कुलहरू हुन्छन्:

• ① मान्यता प्राप्त ड्राइभिङ स्कुल (指定自動車教習所 – Shitei Jidosha Kyoshujo) यी प्रहरी (सार्वजनिक सुरक्षा आयोग) द्वारा आधिकारिक रूपमा मान्यता प्राप्त स्कुलहरू हुन्। यहाँ तपाईंले कार चलाउन सिक्ने मात्र नभई, अस्थायी लाइसेन्स (Kari-menkyo) र स्नातक (Graduation) को लागि प्रयोगात्मक परीक्षा (ड्राइभिङ टेस्ट) पनि स्कुलभित्रै दिन सक्नुहुन्छ। यहाँबाट पास हुनुभयो भने, अन्तिम लाइसेन्स सेन्टरमा हुने “प्रयोगात्मक परीक्षा (Practical Test) छुट” हुन्छ। तपाईंले लाइसेन्स सेन्टरमा अन्तिम लिखित परीक्षा मात्र पास गरे पुग्छ।
• ② मान्यता प्राप्त नभएका ड्राइभिङ स्कुल (届出自動車教習所 – Todokede Jidosha Kyoshujo) यी आधिकारिक मान्यता नपाएका स्कुलहरू हुन्, जहाँ तपाईं ड्राइभिङको अभ्यास र लिखित नियमहरू मात्र पढ्न सक्नुहुन्छ। अस्थायी लाइसेन्स र अन्तिम लाइसेन्सका लागि सबै प्रयोगात्मक र लिखित परीक्षाहरू सिधै “ड्राइभिङ लाइसेन्स सेन्टर (Menkyo Center)” मै गएर दिनुपर्छ। सेन्टरमा हुने प्रयोगात्मक परीक्षा धेरै कडा हुन्छ र धेरै मानिसहरू पटक-पटक फेल हुने भएकाले नयाँ सिक्नेहरूका लागि यो निकै गाह्रो बाटो हो।

नोट: यस लेखमा हामी सबैभन्दा सामान्य र सहज बाटो, अर्थात् “मान्यता प्राप्त ड्राइभिङ स्कुल” मा भर्ना हुने आधारमा व्याख्या गर्नेछौं।

2. मान्यता प्राप्त ड्राइभिङ स्कुलमा लाइसेन्स लिने प्रक्रिया (AT कारका लागि)

सामान्य कार (अटोमेटिक ट्रान्समिसन वा AT) को लाइसेन्स लिनका लागि आधारभूत चरणहरू यस प्रकार छन्:

① पहिलो चरण (स्कुलभित्रको कोर्षमा अभ्यास)

• प्रयोगात्मक कक्षा: १२ घण्टा (स्कुलभित्रको सुरक्षित बाटोमा कार चलाउने आधारभूत कुराहरू सिक्ने)।
• लिखित (थ्योरी) कक्षा: १० घण्टा (ट्राफिक नियमहरू सिक्ने)।

② पहिलो चरणको समाप्ति परीक्षा ＋ अस्थायी लाइसेन्सको लिखित परीक्षा यो पहिलो चरणको अन्त्यमा लिइन्छ। यदि तपाईं प्रयोगात्मक र लिखित दुवै परीक्षामा पास हुनुभयो भने, तपाईंले “अस्थायी लाइसेन्स (Kari-menkyo)” प्राप्त गर्नुहुनेछ, जसले तपाईंलाई बाहिरको सार्वजनिक सडकमा अभ्यास गर्न अनुमति दिन्छ।

③ दोस्रो चरण (सार्वजनिक सडकमा अभ्यास)

• प्रयोगात्मक कक्षा: १९ घण्टा (वास्तविक सार्वजनिक सडकमा कार चलाउने अभ्यास)।
• लिखित (थ्योरी) कक्षा: १६ घण्टा (उन्नत ट्राफिक नियमहरू र सुरक्षा ज्ञान सिक्ने)।

④ स्नातक परीक्षा (Sotsugyo Kentei – Graduation Test) यो स्कुलमा हुने अन्तिम ड्राइभिङ परीक्षा हो (सार्वजनिक सडकमा चलाउने र स्कुलभित्र कार ब्याक गरेर पार्किङ गर्ने)। यो पास गरेपछि तपाईं ड्राइभिङ स्कुलबाट “ग्य्राजुएट (स्नातक)” हुनुहुनेछ।

⑤ ड्राइभिङ लाइसेन्स सेन्टरमा अन्तिम लिखित परीक्षा ड्राइभिङ स्कुलबाट ग्य्राजुएट भएपछि, तपाईं आफ्नो क्षेत्रको “ड्राइभिङ लाइसेन्स सेन्टर” मा गएर अन्तिम लिखित परीक्षा दिनुपर्छ। यो पास गर्नुभयो भने, अन्ततः तपाईंले जापानको ड्राइभिङ लाइसेन्स प्राप्त गर्नुहुनेछ!

3. तपाईंको जापानी भाषाको स्तर अनुसार उपयुक्त तरिका

जापानको ड्राइभिङ स्कुलमा, तपाईंको जापानी भाषाको क्षमता अनुसार सबैभन्दा राम्रो तरिका फरक पर्छ। तलका ३ वटा अवस्थाहरूमध्ये तपाईं कुनमा पर्नुहुन्छ, हेर्नुहोस्:

अवस्था A: जापानी भाषा बिना कुनै समस्या बोल्न सक्ने

यदि तपाईंलाई जापानी भाषामा कुराकानी गर्न समस्या छैन भने, प्रयोगात्मक (ड्राइभिङ) कक्षाहरू कुनै पनि स्कुलमा सहज रूपमा लिन सक्नुहुन्छ। मुख्य कुरा तपाईंको “पढ्ने र लेख्ने” क्षमता हो।

• पढ्न र लेख्न पनि राम्रो आउँछ भने: तपाईं जापानी विद्यार्थीहरू जस्तै कुनै पनि ड्राइभिङ स्कुल रोज्न सक्नुहुन्छ।
• पढ्न र लेख्न गाह्रो लाग्छ भने: लिखित (थ्योरी) कक्षाहरू सामान्यतया जापानी भाषामै हुन्छन्। केही स्कुलहरूले अंग्रेजी वा चिनियाँ भाषाको पुस्तक उपलब्ध गराए पनि, अन्य भाषाहरू प्रायः हुँदैनन्। 【इन्स्ट्रक्टरको तर्फबाट एउटा गोप्य सल्लाह】 ड्राइभिङ स्कुलमा हुने “अस्थायी लाइसेन्सको लिखित परीक्षा” प्रायः जापानी, अंग्रेजी र चिनियाँ भाषामा मात्र हुन्छ। तर, प्रत्येक प्रान्तको मुख्य “ड्राइभिङ लाइसेन्स सेन्टर” मा लिखित परीक्षा २० भन्दा बढी भाषाहरूमा (नेपाली भाषा सहित) उपलब्ध हुन सक्छ। त्यसैले, ड्राइभिङ स्कुलको स्टाफलाई भन्नुहोस्: “म अस्थायी लाइसेन्सको लिखित परीक्षा मात्र लाइसेन्स सेन्टरमा गएर मेरो आफ्नै मातृभाषा (नेपाली) मा दिन चाहन्छु।” यदि तपाईंले सेन्टरमा अस्थायी लाइसेन्सको लिखित परीक्षा पास गर्नुभयो भने, स्कुलमै फर्केर दोस्रो चरण (सडकमा अभ्यास) सुरु गर्न सक्नुहुन्छ। ग्य्राजुएट भएपछि दिइने अन्तिम लिखित परीक्षा पनि तपाईंले लाइसेन्स सेन्टरमा आफ्नै भाषामा दिन सक्नुहुन्छ।

अवस्था B: “N3 स्तर” को जापानी भाषा बोल्न सक्ने

सामान्यतया तपाईं “अवस्था A” जस्तै प्रक्रिया अपनाउन सक्नुहुन्छ। यदि तपाईं दैनिक कुराकानी गर्न सक्नुहुन्छ भने, ड्राइभिङ गर्दा इन्स्ट्रक्टरको निर्देशन बुझ्न सक्नुहुनेछ। तर सुरक्षाको कारणले गर्दा, केही ड्राइभिङ स्कुलहरूले N3 स्तर भएका विद्यार्थीहरूलाई भर्ना लिन नमान्न सक्छन्। हामी तपाईंलाई आफ्नो घर नजिकैको ड्राइभिङ स्कुलमा आफैं गएर स्टाफहरूसँग कुराकानी गर्न सल्लाह दिन्छौं।

अवस्था C: जापानी भाषा पटक्कै नआउने

यदि तपाईं जापानी भाषा पटक्कै बुझ्नुहुन्न भने, सामान्य जापानी ड्राइभिङ स्कुलमा शून्यबाट सुरु गरेर लाइसेन्स लिनु निकै गाह्रो हुन्छ। तर हरेस नखानुहोस्! तपाईंसँग यी विकल्पहरू छन्:

• बहुभाषिक (Multilingual) सुविधा भएको ड्राइभिङ स्कुल खोज्ने संख्यामा कम भए पनि विदेशी भाषा बोल्न सक्ने इन्स्ट्रक्टर भएका स्कुलहरू पनि छन्। यसका लागि आफ्नो क्षेत्रको ड्राइभिङ लाइसेन्स सेन्टरमा फोन गरेर वा गएर विदेशी भाषामा सुविधा दिने स्कुलको सिफारिस माग्नु सबैभन्दा राम्रो हुन्छ।
• आफ्नो देशको लाइसेन्सलाई जापानी लाइसेन्समा रूपान्तरण गर्ने (Gaimen Kirikae) यदि तपाईंसँग नेपालमै लिएको ड्राइभिङ लाइसेन्स छ भने, तपाईंले “Gaimen Kirikae (विदेशी लाइसेन्स रूपान्तरण)” नियम प्रयोग गर्न सक्नुहुन्छ।

【विदेशी लाइसेन्स रूपान्तरण सम्बन्धी महत्त्वपूर्ण जानकारी】 सामान्य नियम अनुसार, यदि तपाईंसँग “वैध लाइसेन्स” छ र “लाइसेन्स लिएपछि उक्त देशमा ३ महिनाभन्दा बढी बसेको प्रमाण” छ भने तपाईंले रूपान्तरणका लागि आवेदन दिन सक्नुहुन्छ। तर, अक्टोबर २०२५ देखि, जापानी लाइसेन्समा रूपान्तरण गर्ने मापदण्ड (ज्ञान र सीप परीक्षण) परिवर्तन भएको छ, र यो परीक्षा पास गर्न पहिलेभन्दा धेरै गाह्रो भएको छ। साथै, कृपया ध्यान दिनुहोस् कि निम्न अवस्थाहरूमा तपाईंले लाइसेन्स रूपान्तरण गर्न सक्नुहुन्न:

• जेनेभा महासन्धि (१९४९) मा सामेल नभएका देशहरूमा जारी गरिएका लाइसेन्स।
• लाइसेन्स प्राप्त गरेपछि उक्त देशमा बसेको अवधि (कुल ३ महिना वा सोभन्दा बढी) प्रमाणित गर्न नसकेमा।
• म्याद सकिएको लाइसेन्स, वा जापानी भाषामा अनुवाद गर्न नमिल्ने लाइसेन्स।

विदेशी लाइसेन्स रूपान्तरणका कडा नियमहरूबारे विस्तृत जानकारीका लागि, कृपया यो लेख पढ्नुहोस्: https://online-ds.jp/2025/07/25/gaimen-change/

निष्कर्ष

जापानमा ड्राइभिङ लाइसेन्स लिनु नियमहरूको कारणले अलि जटिल लाग्न सक्छ, तर यदि तपाईंले आफ्नो जापानी भाषाको स्तर अनुसार सही बाटो रोज्नुभयो भने, यो पक्कै सम्भव छ। सबैभन्दा पहिले, नजिकैको ड्राइभिङ स्कुल वा ड्राइभिङ लाइसेन्स सेन्टरमा गएर आफ्नो अवस्थाबारे सल्लाह लिनुहोस्। तपाईंले जापानको सडकमा सुरक्षित र स्वतन्त्र रूपमा गाडी चलाउन सक्ने दिनको हामी पर्खाइमा छौं र तपाईंलाई शुभकामना दिन्छौं!